W ramach europejskiego systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2 (z ang. European Emissions Trading Scheme – EU ETS) instalacje otrzymują co roku uprawnienia do emisji CO2 (z ang. European Emission Allowances – EUA), których ilość określa limit emisji na dany okres. Ilość przyznanych uprawnień wynika z Krajowych Planów Rozdziału Uprawnień do Emisji tzw. KPRU (z ang. National Allocation Plan – NAP), które są akceptowane przez Komisję Europejską. Jak do tej pory w zdecydowanie przeważającej mierze uprawnienia EUA rozprowadzane są za darmo (co ma się zmienić od trzeciego okresu rozliczeniowego, gdzie większość uprawnień będzie nabywanych za pośrednictwem aukcji). Obecnie aukcje uprawnień są bardzo rzadko stosowane jako rozwiązanie alokacji uprawnień EUA – z uwagi na jego dobrowolność a nie obowiązek. W sytuacji gdy instalacja, np. elektrownia, wyemituje w ciągu roku obliczeniowym więcej CO2 niż otrzymała uprawnień EUA zobligowana jest to pokrycia tej nadwyżki m.in. dodatkowymi uprawnieniami EUA, które może zakupić za pośrednictwem wielu rodzajów transakcji. Obowiązek może też zostać wypełniony, jednak w określonej ilości (poszczególne kraje mają odmienne regulacje w tym zakresie), przez zakup jednostek ERU oraz CER z projektów JI (projekty Wspólnych Wdrożeń – Joint Implementation) oraz CDM (Mechanizm Czystego Rozwoju – Clean Development Mechanism). Trochę się rozpisałem, ale to wprowadzenie było konieczne, ponieważ chciałbym podzielić się z wami wynikami ciekawej analizy na temat przyszłych cen uprawnień EUA, które obecnie (stan na 9 lipca 2009) kształtują się, na różnych platformach obrotu, w obrębie 13 €. Na odważne prognozy zdecydowała się firma analityczna Point Carbon.

Trzy scenariusze – trzy przedziały cenowe dla uprawnień do emisji CO2 EUA

Firma Point Carbon wzięła pod uwagę trzy scenariusze związane z różnymi zmianami i działaniami Unii Europejskiej w zakresie swojej polityki klimatycznej, które w różny sposób mogą wpłynąć na poziom ceny uprawnień EUA w 2016 roku.

Poniżej ciekawe rezultaty dla trzech wariantów:

- jeżeli Unia Europejska wprowadzi, zamiast obecnego celu 20% redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2020 roku zawartego w pakiecie energetyczno-klimatycznych, bardziej ambitny cel na poziomie 30% to ceny uprawnień do emisji EUA mogą kształtować się pomiędzy 35 € a 65 € w 2016 roku (oba cele odnoszą się do roku bazowego 1990). Według ekspertów z Point Carbon przyjęcie tego celu jest bardzo prawdopodobna z uwagi na kryzys gospodarczy i wynikająca z tego większą możliwość wypełnieniu tego celu. Należy jednak zwrócić uwagę, iż Unia Europejska już wielokrotnie podkreślała, że wyznaczy taki cel jedynie kiedy inni duzi światowi emitenci podejmą zobowiązania redukcyjne na zbliżonym poziomie.

Nota bene jest to wielce niepokojące, iż obecnie emisje spadają głównie z powodu zmniejszonej produkcji (ogromny spadek w sektorze stali) a nie faktycznych działań redukcyjnych.

Mniejsze emisje oznaczać też mogą nadwyżkę uprawnień EUA, co moim zdaniem może się przyczynić jednak do bardzo niskich cen, dlatego warto będzie przeciwdziałać temu, wyznaczając dość restrykcyjne cele oraz całkowite limity emisji dla poszczególnych państw członkowskich. Nie wiem czy 30% temu zapobieże.

- Drugi scenariusz to brak nowego celu i utrzymanie go na poziomie 20% redukcji emisji gazów cieplarnianych w 2020 roku. W tym przypadku ceny EUA według Point Carbon kształtowałyby się w granicach 25 €-50 € w 2016 roku.

- Jednakże najniższe ceny za uprawnienia do emisji CO2 wystąpią w sytuacji gdy europejski systemu EU ETS połączyłby się z planowanym amerykańskim systemem handlu emisjami typu cap-and-trade. Wtedy ceny mogą osiągać poziom pomiędzy 10 € a 30 € w 2016 roku. Wynikać to będzie głównie z większej ilość dostępnych uprawnień EUA na rynku oraz innych jednostek redukcyjnych, za pomocą których instalacje mogą wypełniać swoje cele (o tych obawach mówiłem wcześniej).

Co nam daje ta analiza? Cóż jedno jest pewne…nic nie jest pewne…na rynku handlu emisjami. Jeżeli firma analityczna oferuje nam przedział od 10 € do 65 € to na rynku finansowym jest to przepaść. Trochę tak jakbym rozmawiał z pracodawcą o mojej przyszłości i usłyszałbym, że za kilka lat mogę zarabiać 65 € dziennie, ale może się też zdarzyć, że będzie to 10 €. Oczywiście na rynku pracy trudno jest również przewidzieć jakie będzie średnie wynagrodzenie według GUS w 2016 roku.

Niemniej jednak opublikowana analiza pokazuje różne warianty scenariuszowe, które dyskutowane na szczytach UE lub innych konferencjach mogą przyczynić się do pewnych rozwiązań optymalizacyjnych (w trakcie których uczestniczą zdecydowanie bardziej doświadczone osoby w tym zakresie niż autor tego artykułu). Nowe pomysły i sugestie mogą spowodować, że przyszłość systemu EU ETS będzie niezagrożona i że będzie się on przyczyniał do coraz większych redukcji emisji oraz inwestycji m.in. w alternatywne źródła energii. Tego sobie i Wam drodzy Czytelnicy życzę.

Pozdrawiam,
Antoni

Na odwiedzonym przez Ciebie blogu będziemy starali się zamieszczać aktualne i interesujące wiadomości z szeroko pojętego rynku handlu emisjami. Jest to obecnie dość “modna” tematyka, a zarazem kontrowersyjna, dlatego też uważamy, że warto podnosić świadomość wśród społeczeństwa na ten temat i pokazywać zarówno dobre i jaki niekiedy złe strony handlu emisjami gazów cieplarnianych. Dodatkowo pisać będziemy o emisjach zanieczyszczeń w poszczególnych krajach, sektorach, a także o nowych rozwiązaniach technologicznych jak i legislacyjnych w tym obszarze. W tym artykule chciałbym przedstawić bieżące prognozy Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Powietrznych (International Air Transport Association – IATA) na temat emisji CO2 w sektorze lotnictwa. Informuje ono m.in. o przewidywanym ich spadku nawet o prawie 7%.

Według IATA emisje dwutlenku węgla, spowodowane przez loty samolotów spadną w 2009 roku o 6,45%. Międzynarodowe stowarzyszenia szacuje, że w bieżącym roku sektor lotnictwa wyemituje 623 miliony ton CO2. W 2008 roku było to 666 milionów ton CO2 (symbolika cyfr jest czystko przypadkowa ).

Warto podkreślić, że wcześniejsze prognozy mówiły o nawet 8%, jednak w oficjalnym oświadczeniu IATA wskazuje jako przyczynę obniżonych szacunków mniejszy, niż oczekiwano, wpływ kryzysu gospodarczego na lotnictwo.

Dlatego też niepokojący jest fakt, iż najprawdopodobniej wspomniane obniżenie emisji CO2 o 6,45% w małej części wynika z wprowadzonych rozwiązań zmniejszających rzeczywiste emisje, a raczej jest skutkiem spadku popytu na usługi lotnicze.

Niemniej jednak w ostatnich doniesieniach prasowych można natknąć się na plany IATA w dążeniu do osiągnięcia tzw. “neutralnego wzrostu w zakresie CO2 do 2020 roku” tzn. wzrostu sektora bez zwiększania śladu węglowego. Linie lotnicze miałyby to uczynić poprzez strategie obniżające emisje CO2 oraz nabywanie jednostek redukcyjnych offsetujących ich emisje z lotów.

Bardzo pocieszająca dla mnie jest pewna świadomość stowarzyszenia, które krytykuje rządy oraz producentów paliw o brak inwestycji m.in. w biopaliwa, ponieważ zarabiają one miliony na sprzedaży paliwa lotniczego i nie zwracają według IATA wystarczającej uwagi na alternatywnych rozwiązań (przyjaznych środowisku). Trzeba nadmienić, że niektóre linie lotnicze już próbowały lotów w części opartych na biopaliwie, które zakończyły się sukcesem.

Pomimo, że sektor lotniczy nie ma dużego udziału w światowych emisjach CO2, wynikających z działalności człowieka (oceniany od 3 do 4%) to nie należy go lekceważyć. Każde działania redukcyjne są mile widziane, a metoda mały kroków jest najkorzystniejsza. Powinno się obniżać emisje wszędzie “gdzie się da” i gdzie jest to opłacalne. W ten sposób może dojdziemy do grubych “energetycznych” ryb, które również będą chętne do znacznych obniżek emisji gazów cieplarnianych, głównie CO2.

Pamiętać należy również, iż od 2012 roku sektor lotnictwa będzie włączony do europejskiego systemu handlu uprawnieniami emisji CO2 EU ETS (European Emissions Trading Scheme). Tak więc myślę, że sektor lotnictwa wkrótce stanie się przykładem “dobrych praktyk” w zakresie działań i strategii redukujących emisje CO2.

Z poważaniem,
Antoni